And then it hits you…

Geen weg naast

Als jong meisje verhuisde ik heel snel. Ik wilde weg thuis en er was geen weg naast. Niemand had me daar op dat moment kunnen houden. Het botste met mijn moeder en dat is op zijn minst zacht uitgedrukt. Ik studeerde net. Mijn droom was al jarenlang om leerkracht te worden op de lagere school. Ik begon dan ook aan deze studies maar de situatie thuis werd onhoudbaar en ik moest uiteindelijk de handdoek in de ring gooien. Ik zocht werk met het middelbare diploma dat ik had (Gezondheids- en welzijnswetenschappen) en kwam zo terecht in de thuiszorg. Ik woonde toen samen met de papa van mijn nu oudste zoontje en probeerde zo een leven op de rails te krijgen zonder haar.

Borderline?

Enkele jaren later kwam ik toevallig een artikel over borderline tegen. Ik was volledig in shock… Al deze kenmerken van iemand met borderline pasten perfect bij de persoon die mijn moeder was/is. Een persoon met BPS (borderline persoonlijkheidsstoornis) lijdt aan emotionele instabiliteit, gedragsstoornissen en is doorgaans vatbaar voor problemen in zijn relaties met anderen, zowel privé als professioneel. De volgende kenmerken horen onder meer bij borderline en waren (en zijn nu nog steeds), achteraf bekeken, zeer duidelijk aanwezig bij mijn moeder. Ik som de kenmerken op die voor mij het meest uitgesproken aanwezig waren bij haar:

  • korte episodes van intense somberheid, prikkelbaarheid.
  • het soms zeer moeilijk hebben om kwaadheid en agressie te beheersen. Dit kan zich uiten in driftbuien, woede-uitbarstingen,…
  •  in periodes van grote stress kunnen psychoses ontstaan; verlies aan realiteitszin, paranoia (denken dat anderen over je praten terwijl dit niet zo is, dat de wereld tegen je is,…)
  • het moeilijk hebben om relaties te behouden. Vaak is er sprake van wisselende, kortdurende en vaak onstabiele relaties, waarbij aantrekken en afstoten centraal staan.
  • impulsief gedrag.
  • Identiteitsproblemen. Mensen met borderline hebben meestal weinig zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld en zijn buitengewoon gevoelig voor opmerkingen die ze als kritiek ervaren.

Een woordje uitleg…

Er zijn nog een aantal kenmerken van borderline die niet zo goed bij mijn moeder passen en daarom heb ik altijd getwijfeld. Uiteindelijk kom ik veel later te weten dat het niet ongewoon is dat borderline en narcisme hand in hand gaan. Over narcisme wist ik op dit punt nog niets en ik was er dus stellig van overtuigd dat mijn moeder borderline had! Je hoeft immers niet aan alle kenmerken te voldoen om de stoornis te kunnen hebben.

Somberheid, prikkelbaarheid en agressiviteit.

De episodes van somberheid en prikkelbaarheid waren zeer uitgesproken aanwezig en die prikkelbaarheid ging dan vaak ook hand in hand met het tweede opgesomde kenmerk, moeite om kwaadheid en agressie te beheersen. Mijn moeder had extreem veel last van woede-uitbarstingen die over de meest luttele dingen konden gaan. Ze kon hier dan echt niet naast. Ze moest en zou gelijk krijgen want ‘ze had gelijk!!!’. Op momenten als deze was het best om gewoon stil te proberen verdwijnen. Als jong kind trok ik dan naar mijn kamer, op oudere leeftijd sprong ik op mijn fiets of brommer en was ik weg. Naar de kamer verdwijnen hielp toen ook niet meer want ze stond me dan als een halve gek om de 2 minuten terug naar beneden te roepen om nog wat meer tegen me te staan brullen en me dan razend weer naar boven te sturen… Vermoeiend spelletje, dat kan ik je wel zeggen… Hoe ouder ik werd, hoe meer ik begon terug te vechten, hoe meer ik tegen haar inging, hoe meer ik wilde proberen om haar te doen inzien dat waarover zij zo een drama maakte, totale waanzin was… Little did I know dat deze strijd sowieso een verloren strijd was. Heel lang duurde het echter niet voor ik daar achter kwam. Mijn broer pakte het allemaal heel anders aan. Hij ging er niet op in, hij verdween. Op hem waren de pijlen nooit zo gericht als op mij. Ik dacht steeds dat dit met het verschil in onze reactie te maken had. Maar toen ik later bijlas over narcisme, vielen de stukjes van de puzzel mooi in elkaar… Later meer daarover. Om dit met enkele korte voorbeelden te staven kon mijn moeder bijvoorbeeld urenlang in de zetel liggen dubben, wenen, mokken,… en moesten mijn broer en ik onze plan maar trekken. Ze kon dan ook niets verdragen op zo’n moment. Een beetje te veel lawaai, een geluidje dat we maakten, iets dat we tegen haar wilden/moesten zeggen,… Dat was genoeg om de bom te doen ontploffen. En geloof me die momenten waren er veel. Er zijn periodes geweest waarin dit dagelijkse kost was. Als jong kind begreep ik dit allemaal niet zo goed en ik herinner me een moment waarop mijn moeder in de zetel zat te huilen en ik haar vastpakte om haar te troosten. Haar reactie heeft me getekend voor de rest van mijn leven. Ze heeft me van haar afgegooid en werd zo kwaad dat ik dit nooit opnieuw gedurfd heb. De relatie was dan ook helemaal niet warm. Nooit een knuffel, nooit een lief woordje, niet ‘ik hou van je’ of ‘ik zie je graag’. Ik heb daar wel van afgezien maar uiteindelijk leer je daar mee omgaan. Een ander voorbeeld was bijvoorbeeld de angst die ik voelde om naar huis te komen na school met een schoolrekening… Ze was een alleenstaande moeder en flipte echt als er rekeningen binnenkwamen. Ik ging toen echt met de daver op het lijf naar huis en soms duurde het dagen vooraleer ik de rekening durfde af te geven. Want ik wist natuurlijk welke tirade er zou volgen… Toen al nam ik me voor dat zelfs al zou ik duizenden euro’s in het rood staan, mijn kinderen zich daar later nooit mee zorgen over zouden hoeven te maken. Ik hou het voorlopig bij deze voorbeelden hierover.

Paranoia, identiteitsproblemen, relationele problemen.

Mijn moeder was altijd op haar hoede. Als mensen ergens stonden te praten dan ging het vast wel over haar! En ze liet dit ook merken aan die mensen hoor. Ze deed zelfs geen poging om het weg te steken. Vandaar ook dat mijn moeder steeds intense maar korte vriendschapsrelaties opbouwde. Ze bouwde een nieuwe vriendschap op maar kon op de duur haar karaktereigenschappen niet meer verbergen. De paranoia kwam naar boven, de prikkelbaarheid, het ruziemaken, het altijd gelijk willen hebben, het gevoel telkens ten onrechte behandeld te zijn geweest,… Dan werd ze kwaad en gooide ze de vriendschapsrelaties overboord. Af en toe werd er wel eens eentje terug opgepikt om dan nadien opnieuw overboord te gooien. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de buurvrouw die we hadden in Hemiksem of aan haar nicht. Mijn moeder werd boos over iets banaal en verbrak heel de relatie. Het kon dan jaren duren vooraleer ze de banden terug probeerde aan te halen. Geen enkele relatie tot nu toe is in stand gebleven. Ik heb vriendinnen van haar zien komen en gaan, komen en gaan. Dan weer iemand nieuw, dan weer een oude bekende. Kwamen deden ze, maar gaan zeker ook…

Zo was het ook met mannen. Ze voelde zich onzeker, had weinig zelfvertrouwen en vroeg heel veel bevestiging. Dit kon ze wel verbergen achter haar torenhoge dominantie. Een man moest haar zeggen hoe fantastisch ze wel niet was, hoe mooi ze was, wat een goede moeder ze wel niet was,… Als ze deze bevestiging niet regelmatig kreeg was het hek van de dam (ze kreeg deze bevestiging op de lange duur natuurlijk niet meer omdat de mannen ook ondervonden dat dit niet zo was en ze het er moeilijk mee kregen). De ruzies namen toe, werden dagelijks en werden vervolgens onoverkomelijk. Sommige mannen had ze echt in haar macht. Ze kon hen manipuleren dat deze mannen zelf achteraf nog met een sorry kwamen omdat ze dachten dat ze in fout waren… Met veel van deze mannen heb ik nooit echt een band opgebouwd. Je weet dat ze komen en gaan dus je doet de moeite niet… Ik kan me tussen mijn vader en mijn huidige stiefvader minstens 15 mannen herinneren waarmee ze naar huis is gekomen. Daarmee weet ik nog niet alles denk ik en toen mijn vader slim genoeg was om van haar weg te gaan, waren we nog te klein om die eerste relaties daarna goed te beseffen of ze ons te herinneren. In ieder geval kan ik minstens 15 namen noemen. Ik had een goede band met een van haar partners. Hij heeft een tijdje bij ons ingewoond samen met zijn zoon. Die zoon was een jaartje ouder dan ik. Als ik hem nu zie spreekt hij me er nog op aan dat het wat geweest was met ons moeder ‘in den tijd’. Hij kan er nog steeds niet van over. Ik ben in ieder geval blij dat er nog mensen zijn die gezien hebben wat er zich tussen de vier muren van ons huis allemaal afspeelde. Want als ik er ooit iets durfde over vertellen dan was ik de leugenaar, het slechte ondankbare kind… Ik hechtte dus heel veel belang aan mensen die de situatie met eigen ogen gezien hadden. Zoals 2 van mijn beste vriendinnen toen die regelmatig bij me thuis waren. Ik ging als tiener vaak bij vriendinnen slapen zodat ik niet te vaak thuis hoefde te zijn. Ik vond het heerlijk om te zien welke mooie relaties mijn vriendinnen met hun moeders hadden en in welke warme gezinnen zij opgroeiden. Maar vaak liet ik hen ook bij ons komen slapen. Het was gewoon aangenamer om niet alleen te zijn bij ons thuis. Hoe beter mijn moeder mijn vriendinnen begon te kennen, hoe minder ze zich begon in te houden en hoe verbaasder mijn vriendinnen waren. Ook zij kunnen daar nu nog ettelijke verhalen over vertellen en zijn hier nog steeds van onder de indruk. Mijn moeder is tot op vandaag nog een veelbesproken onderwerp in gesprekken tussen ons. Een goede vriendin van me die toen ook regelmatig bij me kwam slapen, kende deze man dus ook. Ze heeft er nog steeds medelijden mee en eerlijk gezegd ik ook. Dit klinkt misschien stout van me maar op dat moment was ik wel blij dat hij er was. Hij zorgde ervoor dat ik eens een keertje minder in de vuurlinie stond… Ik wist echter waar hij doorging omdat ik er zelf al jaren doorging en had echt wel medelijden met hem. Het was een goede, zachte, vergevingsgezinde man en net daarom heeft ze hem lang aan het lijntje kunnen houden. Uiteindelijk was ook hij slim genoeg om zijn boeltje te pakken. Kort daarna ben ik ook vertrokken thuis.

Een gelijkgestemde ziel…

Ongeveer 10 jaar geleden ontmoette mijn moeder mijn huidige stiefvader. Hij was dokter, zorgde voor wat aanzien, iets waarmee ze kon uitpakken. Mevrouw van den doktoor,… Al snel werd duidelijk dat ze in hem haar perfecte match gevonden had. Toen ik hoogzwanger op bezoek was geweest met mijn toenmalige partner (en de papa van mijn oudste zoontje) liepen de gemoederen hoog op. We raakten verstrikt in een verhitte discussie. Ondertussen is dit meer dan 9 jaar geleden en weet ik niet meer waarover de discussie toen ging. De gevolgen echter, zullen voor de rest van mijn dagen in mijn geheugen gegrift staan…

Omdat ik hoogzwanger was, wilde ik de discussie niet langer aangaan en vroeg mijn toenmalige partner om te vertrekken en dat deden we ook. Toen we net thuis aankwamen, kreeg ik telefoon van mijn broer zijn vriendin op dat moment. De politie was opgebeld, het grote schuifraam naar het terras was stukgeslagen, er werd op mijn moeder haar gezicht geslagen en omdat mijn broer toen in de verdediging gegaan is en bovenop mijn stiefvader gesprongen is heeft mijn stiefvader de arm gebroken van mijn broer. Dit allemaal omdat hij een glaasje te veel op had. Enkele dagen later ben ik bevallen. Mijn broer werd peter van mijn zoontje en staat op alle foto’s met zijn arm in een blauwe gips. Mijn moeder staat op de foto’s met een dikke laag schmink om de blauwe plekken te verbergen. Toch vergaf ze hem. De relatie ging verder en ze gingen trouwen. Onwezenlijk bedenk ik me nu dat ik hem toen nog aan mijn kraambed heb toegelaten en zelfs mijn kind aan hem gaf om vast te houden.

Ondertussen snap ik waarom mijn moeder en stiefvader zo goed klikken. Ze zijn allebei van hetzelfde gedacht. Ik ben belangrijk en ik alleen. Nu hebben ze elkaar daarin gevonden. Alles wat zij doen is belangrijk en tof en leuk en moet iedereen weten. Knik je en zeg je: ‘Wauw, ja knap! Top, Goed zo!’. Dan val je in de gratie. Doe je dit niet dan mag je vertrekken. De ‘vriendschapsrelaties’ lopen goed zolang zij vinden dat zij het belangrijkst zijn in die relatie met anderen. Zo kan ik een mooi recent voorbeeld geven over vrienden die ze hebben gemaakt in Portugal (waar ze nu wonen). Mijn moeder en stiefvader kochten een hondje en dit is de meest fantastische hond, iedereen moet hem zien, dagelijks een fotootje. Zijn ze in België dan wordt er zelfs gefacetimed met de hond in Portugal. In elk gesprek ging het wel over het hondje. Ook bij die vrienden. Toen die vrienden vertelden dat ze grootouders gingen worden werd het al wat moeilijker. Oei, oei, ze zouden niet meer in de belangstelling staan. Het kind werd geboren en de trotse grootouders vertelden veel over hun kleinkind, toonden foto’s en vlogen vaker en langer naar België om hun kleinkind te zien en hun dochter te helpen. Het verbaasde me echt niet toen mijn moeder hier afgelopen Kerst zei ‘Pffff, het gaat altijd maar over hun, hun kleinkind en hun dochter, het is echt niet meer aangenaam,… Oh hier, kijk eens naar een foto van onze hond…!!’

Kerstmis 2018 en nieuwjaar 2019 werd de periode waar ik als 32-jarige de klik heb kunnen maken. Mijn moeder is 2 weken in België geweest en heeft hier alles op zijn kop gezet. Er zijn dingen gezegd en gebeurd in die 2 weken die voor mij de deur voor altijd hebben toegedaan. Ik zal hier later zeker nog op terugkomen. Het besef is gekomen dat ik dit vergif en deze giftige relaties uit mijn leven moet bannen om echt ten volle gelukkig te kunnen zijn. De band met mijn moeder werd dan ook volledig verbroken na deze gebeurtenissen. Ik merk dat het niet altijd even makkelijk is en vandaar ook deze blog. Ik moet het allemaal wat van me kunnen afschrijven om het een plaats te kunnen geven. Maar ik kan we stellen dat het op zijn minst een enorme opluchting is om eindelijk deze knoop te hebben doorgehakt. Misschien had ik dit al veel eerder moeten doen. Ik voel me rustiger, vrij en gelukkig… Mijn leven is terug van mij.

Hello to goodbye!

Ik heb er lang over gedaan om op dit punt in mijn leven te geraken. En met ‘dit punt in mijn leven’ bedoel ik, breken. Breken met familie, breken met het verleden, breken met negativiteit en vergif. In mijn blogs zal ik jullie meenemen in een leven waarin ik probeerde op te boksen tegen narcisten. Tot plots het besef komt… Er valt niet op te boksen tegen een narcist. Wat je ook doet, niet doet, zegt of niet zegt. This is a battle you can not win… en dat heb ik na 32 jaar op de harde manier geleerd. Zelfs breken met een narcist garandeert je eigenlijk geen einde van de strijd. Een narcist zal doorgaan en als het niet rechtstreeks met jou kan, zal hij/zij het wel via je geliefden proberen. Je moet leren jezelf te beschermen, afscheid te nemen en er voor te zorgen dat je op dat punt komt ‘where you just no longer care…’. Dit wordt mijn verhaal en met dit verhaal wil ik mezelf helpen om alles te plaatsen maar ook anderen die nog niet op dit punt gekomen zijn steunen en wat inzicht bieden. In mijn geval gaat het om het gezin waarin ik ben opgegroeid. Ben je zelf ook opgegroeid in een gezin met een narcistische moeder, vader, broer of zus, dan zal je zeker dingen herkennen in mijn verhaal. Je bent niet alleen en de situatie is niet uitzichtloos.

Op een nieuw begin…!